Mijn kweek met Congozalmen, door Anton Kuiper.
Foto`s van de auteur.

Een aantal jaren geleden had ik een stuk of tien prachtige Congozalmen INFO, schitterend met hun blauwe gloed, de mannen met hun prachtige verlengde vinnen.

Na ze een aantal jaren verzorgd te hebben kreeg ander aquarium in de kamer en deed ik mijn Congo's over aan een kennis. Inmiddels heb ik diverse andere vissen in mijn nieuwe aquarium mogen verzorgen maar mijn hart ging toch weer naar die mooie Congo's uit.

Maar echt mooie Congo's zag je nergens, ook niet bij leden van onze vereniging 'De Siervis' te Winschoten of bij de plaatselijke handelaren, totdat ik weer eens met mijn wederhelft in Stadskanaal kwam winkelen en daar een aquariumwinkel binnenging.
In een van de bakken zwommen 3 enorm grote Congozalmen. Na wat onderhandelen met de handelaar kwamen we een redelijke prijs overeen, ook al doordat er geen mannen bij waren. Wat hij niet wist, was dat ik ze toch wel gekocht zou hebben want ik wilde er een kweekpoging mee wagen. Twee mannen had ik al eerder aangeschaft, de mooiste uit een school halfwas exemplaren. Nu had ik dus weer een aardig koppel voor de kweekbak.

Voeding ouderdieren

Nu is het zo dat Congo's stapeldol zijn op fruitvliegjes en die kweek ik dan ook op grote schaal. De Congo's laten er zelfs watervlooien en enchytraeën voor staan. Om ook eens wat anders te geven, ga ik - een aquarioot heeft wat voor zijn hobby over - naar de manege en vang daar in korte tijd een pot met vliegen die ik daarna thuis in heet water onderdompel en dan met een pincet aan de Congo's voer.
De vissen komen zo uiteraard in prima conditie. Ik maakte een kweekbak klaar van
60 x 30 x 30 cm met regenwater, gefilterd door een koffiefilter. De bak werd voorzien van een ouderwets buitenfilter, gevuld met watten, turf en weer watten. Na een week is het water glashelder en iets gelig van de turf. Het water is dan 1½°DH met een pH van 6. Om de vissen uit het gezelschapsaquarium te vangen, gebruik ik een bakje van plexiglas met een schuifje ervoor en een plukje tubifex erin. Je hebt ze dan zo te pakken. Wanneer je een schepnet of vangklok gebruikt, dan houd je geen plant op zijn plaats. Daarna worden de vissen langzaam overgewend via de druppelmethode.
Een literglas met de vissen erin plaats ik iets lager dan de kweekbak en met een dun slangetje met een knoop erin hevel ik het kweekwater druppel voor druppel in het glas met vissen zodat ze langzaam aan het zachte water kunnen wennen. Uiteraard verduister ik het glas met een handdoek zodat ze rustig blijven en een
dekruitje voorkomt dat ze eruit springen. Wanneer het glas vol is, gooi ik het voor de helft leeg en de procedure wordt herhaald voordat ze de kweekbak ingaan.

De kweekbak

In de kweekbak heb ik voor het afzetten een grote dot goed uitgespoeld javamos in een hoek geplaatst en de temperatuur op 26 °C gebracht. Rondom de kweekbak heb ik zwarte tempex platen gemaakt, ook eronder, om de warmte binnen te houden en de vissen rust te gunnen bij de voortplanting. Javamos gebruik ik omdat het zo lang goed blijft bij weinig licht terwijl de vissen er graag in afzetten.
Volgens mijn waarnemingen gaan de mannen de plaats uitkiezen. Steeds in dezelfde hoek gaan ze staan fladderen. Iets verticaal staan ze dan te trillen waarna de vrouwen nieuwsgierig naderbij komen en driftig en opgewonden heen en weer zwemmen, totdat er eentje ook verticaal tegen het mos staat te trillen. De man komt dan naast haar en er dwarrelt een aantal eieren naar beneden. Zelfs in de kweekbak voer ik elke dag een hoeveelheid fruitvliegjes. Misschien komt het daardoor dat ze niet aan eiervraat doen, ook niet de Congo's die niet aan de paring meedoen maar toch wel opgewonden heen en weer zwemmen. De eitjes zijn behoorlijk groot, ik schat zo'n 2 a 2½ mm. De ouderdieren blijven in de kweekbak en ik blijf ze voeren met fruitvliegjes.

Om de andere dag zuig ik met een hevelslang de bodem af. De eieren zuig ik met een steekpipet tussen het afval weg en deponeer deze in een literglas waarin ik het water nog iets meer aangezuurd heb met turfwater. De kleur is als van thee.
Het voordeel is dat die eitjes niet zo vlug beschimmelen. Ook wordt bacteriegroei geremd.
Het is gebleken dat de vissen na zo'n 3 dagen rust weer gaan afzetten. Alles, wat ik hierboven beschreef, wordt dan herhaald. Daarna worden de Congo's weer teruggezet in mijn gezelschapsaquarium, natuurlijk met de druppelmethode.

Opfok jongen

Na 5 dagen komen de jongen uit het ei. Op de bodem van het glas vind ik dan de lege eihuls, deze wordt eruit gezogen met de steekpipet. Nu begint liet voeren met pantoffeldiertjes. Deze pantoffeldiertjes verkrijg ik door een lege bierfles te vullen met regenwater met een pluk hooi en een prop filterwatten erin. De bovenkant blijft nog 2 cm vrij. Hierin giet ik schoon water en het resultaat is
dat pantoffeldiertjes zich al na een uur hierin verzamelen Hieruit voer ik de eerste tijd. Al vrij spoedig voer ik verder met azijnaaltjes die ik kweek op koffiedik en bier Hiervoor gebruik ik jampotjes, een dikke lepel koffiedik en een grote scheut bier zodat het koffiedik onder staat. Daarna ent ik een
beetje uit een vorige kweek. Ze vermeerderen zich enorm. Bij gevaar voor uitdroging kan een scheutje bier worden toegevoegd en de volgende dag kan men weer gewoon voeren. De aaltjes kruipen gewoon tegen de wand van
het glas op. Met een penseel haal ik ze eraf en geef ze aan de jongen, twee keer per dag.Je ziet de jongen groeien. Na het voeren zie je met een leesloep duidelijk dat ze witte puntbuikjes hebben.

Na twee weken voer ik al naupliën van Cyclops. In een vijver bij ons in de buurt stikt het van de Cyclops. Daar vang ik ze met een schepnet, gemaakt van een oud nylon overhemd. Thuis zeef ik ze met nylon zeefjes, eentje van 1600 en eentje van 3500 openingen per cm².
Hiervan voer ik 2 keer per dag, samen met micro-aaltjes.Een beetje gevaar zit er in de niet opgegeten Cylops-naupliën. Deze kunnen enorm snel groeien en zich vergrijpen aan de jonge visjes. Daarom moet ook iedere dag de bodem afgeheveld worden met een slangetje.
Het water vul ik aan met water uit de kraan wat al een dag heeft staan te beluchten om eventueel aanwezig chloor eruit te halen.
Water verversen bevordert ook de groei van de visjes. Na 5 weken gaan de jongen in een uitzwemmer van 90 x 30 x 30 cm. Ze worden gevoerd met kleine watervlooien. Tubifex vooer ik ook, fijngesneden met een scheermesje, maar daar zijn ze niet zo gek op.

Het is leuk om zo`n grote school jonge vissen door de bak te zien trekken. Ik kan er uren naar kijken en het geeft mij een voldaan gevoel.

Anton Kuiper.