Esox lucius - snoek

Snoeken in de gracht van Mensinghe?

Begin april ging mijn vrouw `s avonds nog even een blokje om. Toen ze weer thuiskwam zei ze dat ze in de gracht rond de borg Mensinghe (in Roden) grote vissen had gezien die eitjes aan het afzetten waren in het ondiepe doodlopende stukje langs de Mensingheweg.

Alhoewel het al bijna donker was ben ik samen met haar daar heen gegaan om te zien wat voor vissen het waren.
Er zwommen nog wel een paar vissen weg toen we daar aankwamen, maar het was te donker om te zien welke vissoort het was.
Ik kon mij niet voorstellen dat er grote vissen in de gracht zouden zwemmen. Al jaren vangen wij daar watervlooien voor onze aquariumvissen. En nog nooit hebben we daar vissen gezien of gevangen. Wel eens stekelbaarsjes in een slootje vlakbij, maar niet in de gracht.

Ik had mijn vlooiennet meegenomen en ging daarmee door de planten en de draadalg.
Met de eerste haal had ik al een paar eitjes. Ongeveer 3mm. in doorsnede, maar van welke vis? Karper? Brasem? Voorn? Snoek?

Ik heb de eitjes meegenomen en thuis in een klein aquarium gedaan. Op zolder heb ik een hobbyruimte waar ik zo nu en dan aquariumvissen kweek, dus een bakje was snel klaar.

De volgende morgen weer naar de Mensinghe om te kijken of de grote vissen er nog waren. Er bewoog nog wel wat in het water, maar de vissen lieten zich niet duidelijk zien. Wel heb ik nog een paar eitjes meegenomen.
Thuis gekomen heb ik het ondiepe gedeelte van onze vijver met een paar glasplaten een gedeelte afgeschermd. Daarin heb ik 10 eitjes gedaan, in een emmertje zodat ik ze kon zien.
De watertemperatuur in de vijver was ongeveer 10 °C.
In het bakje op zolder was de temperatuur 20-22 °. Hier zag je dat de eitjes zich ook veel sneller ontwikkelen.

Ontwikkeling van de eitjes.

Bij de meeste vissen ontwikkelen de eitjes zich als volgt:
In het ei groeit het vislarfje om de dooier heen. Na het uitkomen teert het vislarfje eerst nog op de dooierzak. Ze zijn dan nog helemaal hulpeloos. De larven liggen dan op de bodem, of hangen met een speciale lijmklier aan planten en stenen. In geval van nood kunnen ze wel wegschieten, maar waar ze terecht komen is maar afwachten.
Als de dooierzak op is gaan de vissen voedsel zoeken. Voor een snoek is dat levend voer. Ze kunnen gelijk al redelijk grote watervlooien aan.
De tijd waarin de ontwikkeling van ei tot vis zich afspeelt is erg afhankelijk van de temperatuur van het water. In het bakje op zolder kwamen de eitjes na drie dagen uit. Na nog eens drie dagen zwommen de jonge snoekjes. In de vijver duurde het twee keer een week.

Toen ik met watervlooien begon te voeren wist ik ook gelijk dat ik jonge snoeken had. Ze stonden doodstil in het water tot er een watervlo in de buurt kwam en dan pakten ze die in een klap.

Snoeklarfjes hangend aan de ruit en het filter van het aquarium.

Een snoekje van 2 cm. met een rond buikje van de watervlooien.

Al snel bleek dat het ook echte kannibalen zijn. Als er geen watervlooien meer te eten waren begonnen ze al snel elkaar op te eten. De kannibalen groeien daardoor sneller dan hun broertjes en zusjes. De kleintjes lopen daardoor nog meer gevaar.
Om te voorkomen dat ze elkaar allemaal op zouden eten, heb ik ze over meerdere aquaria verdeeld en een paar naar mijn vismaat Mets Westra gebracht.
In de vijver had ik twee vakken afgeschermd, met in elk een snoek. Een daarvan is toch over de rand gesprongen en bij de andere vissen gekomen. Na de vakantie heb ik hem met enig kunst en vliegwerk gevangen. Hij had intussen wel mijn bittervoorntjes opgegeten.

Inmiddels ben ik een keertje een half uurtje (stiekem) met de spinner aan het vissen geweest in de gracht rond Mensinghe, maar geen vis gezien.
En toch moeten er minstens twee snoeken rondzwemmen.

Snoekjes in de Flevo-Polder

Toen ik bij het gemaaltje kwam zag ik verschillende vissen wegschieten. Het bleken jonge snoeken te zijn van ongeveer 15cm lengte. Ze probeerden vanuit de poldersloot, tegen de stroom in, de Lage Vaart te bereiken.
Maar door de hevige stroom in de kleine opening lukte dat niet. Nadat ze een paar ontsnappings pogingen gedaan hadden stonden ze uit te rusten in een rustig hoekje voor het gemaal.
Op een gegeven moment telde ik er meer dan dertig.

Met het schepnet heb ik 15 gevangen en in de Lage Vaart laten zwemmen.

Roelof Eringa.